ROHS là gì? Tìm hiểu về đặc điểm và ý nghĩa của ROHS đối với thiếc hàn

RoHS là yêu cầu quan trọng khi lựa chọn thiếc hàn cho sản xuất điện, điện tử, đặc biệt với sản phẩm xuất khẩu vào EU hoặc cung cấp cho khách hàng yêu cầu tuân thủ RoHS. Doanh nghiệp cần kiểm soát cả vật liệu đầu vào, mối hàn sau sản xuất và hồ sơ chứng minh sự phù hợp.

1. RoHS là gì?

RoHS là viết tắt của Restriction of Hazardous Substances — hạn chế sử dụng một số chất nguy hại trong thiết bị điện, điện tử. Khung pháp lý chính của EU là Chỉ thị 2011/65/EU, được sửa đổi, bổ sung, trong đó Chỉ thị (EU) 2015/863 bổ sung bốn chất phthalate vào danh mục hạn chế. Hiện RoHS EU kiểm soát 10 chất/nhóm chất.

Đối với doanh nghiệp sử dụng thiếc dây, thiếc thanh hoặc kem hàn, RoHS liên quan trực tiếp đến thành phần vật liệu còn lại trong thiết bị điện, điện tử thành phẩm thuộc phạm vi áp dụng.

2. Giới hạn các chất theo RoHS

Giới hạn được tính theo khối lượng trong từng vật liệu đồng nhất, không tính trung bình trên toàn bộ thiết bị.

Chất/nhóm chất hạn chế	Hàm lượng tối đa
Chì — Pb	0,1% = 1.000 ppm
Thủy ngân — Hg	0,1% = 1.000 ppm
Cadimi — Cd	0,01% = 100 ppm
Crom hóa trị sáu — Cr(VI)	0,1% = 1.000 ppm
Polybrominated biphenyls — PBB	0,1% = 1.000 ppm
Polybrominated diphenyl ethers — PBDE	0,1% = 1.000 ppm
DEHP	0,1% = 1.000 ppm
BBP	0,1% = 1.000 ppm
DBP	0,1% = 1.000 ppm
DIBP	0,1% = 1.000 ppm

Các ngưỡng trên áp dụng theo Phụ lục II, trừ trường hợp có miễn trừ phù hợp.

3. RoHS có ý nghĩa gì đối với thiếc hàn?

Mối hàn phải được đánh giá riêng. Phần hợp kim hàn trong mối nối là một ví dụ về vật liệu đồng nhất. Vì vậy, mối hàn vượt giới hạn chì không thể được coi là phù hợp chỉ vì tổng lượng chì chiếm tỷ lệ nhỏ trong cả thiết bị.

“Không chì” chưa đủ để kết luận tuân thủ RoHS. Đây là thông tin về hợp kim, còn RoHS kiểm soát cả 10 chất/nhóm chất. Doanh nghiệp cần kiểm tra hồ sơ của đúng mã sản phẩm, bao gồm hệ flux khi sử dụng kem hàn hoặc thiếc dây lõi flux.

Ví dụ, Vital công bố hợp kim SAC0307 của hãng phù hợp RoHS và quy định Pb tối đa 0,10%. Điều này cũng cho thấy “lead-free” không nhất thiết có nghĩa hàm lượng chì bằng tuyệt đối 0. Không nên dùng công bố của một hãng để kết luận cho mọi sản phẩm SAC0307.

Thiếc có chì chỉ được sử dụng theo căn cứ phù hợp. Hợp kim Sn63Pb37 chứa khoảng 37% Pb, vượt giới hạn thông thường.

Nếu viện dẫn miễn trừ, phải xác định đúng ứng dụng, nhóm thiết bị và thời hạn áp dụng; miễn trừ có thời hạn và được EU rà soát định kỳ.

4. Doanh nghiệp nên yêu cầu hồ sơ gì từ nhà cung cấp?

Hồ sơ	Nội dung cần kiểm tra
Tuyên bố tuân thủ RoHS	Đúng hãng, mã sản phẩm; nêu căn cứ pháp lý và miễn trừ nếu có
Báo cáo thử nghiệm	Đúng mẫu; phạm vi chất được thử, phương pháp và giới hạn phát hiện
TDS và thông tin thành phần	Loại hợp kim, giới hạn tạp chất, đặc tính sử dụng
COA/chứng nhận phân tích lô	Kết quả hoặc chỉ tiêu kiểm soát gắn với lô hàng
Thông tin truy xuất	Mã lô, ngày sản xuất và thông báo khi thay đổi vật liệu

Đây là bộ hồ sơ thực hành đề xuất, cần điều chỉnh theo rủi ro và yêu cầu khách hàng. IEC 63000 là tiêu chuẩn về tài liệu kỹ thuật dùng để đánh giá sự phù hợp với các yêu cầu hạn chế chất.

5. Kiểm soát trong sản xuất

Doanh nghiệp nên phân biệt rõ vật liệu có chì và không chì, kiểm soát dụng cụ dùng chung, thiếc sửa chữa và nguy cơ nhiễm chì trong bể hàn. Nhà sản xuất Kester cũng lưu ý phải giữ mức nhiễm chì dưới giới hạn áp dụng để duy trì sự phù hợp.

Khi kiểm tra, XRF là công cụ sàng lọc, không phải bằng chứng đầy đủ cho cả 10 chất. Phương pháp này đo được các nguyên tố như Pb, Cd, Hg, tổng Cr và tổng Br; cần phương pháp phù hợp để xác định các hợp chất cụ thể hoặc phthalate.

______________________

VIMOTA VIỆT NAM chuyên cung cấp các dòng thiếc hàn chính hãng và đạt chuẩn ROHS. Liên hệ với chúng tôi để nhận tư vấn và báo giá:

🌐: vimota-vn.com
📩: sales03@vimota-vn.com
📞: 0969 879 218